Hulp-volwassene gezocht!

Stel je voor, je bent 7 en je moeder gaat dood. Je vader is totaal van de wap. Je jongere zusje snapt nog niet zo goed wat er allemaal eigenlijk gebeurt, maar voelt zich ellendig. Jij bent verdrietig, boos en bang. Zou het dan niet heel erg fijn zijn wanneer er een volwassene was, iemand die je vertrouwt, die jou kan troosten en bij wie je je veilig voelt? Iemand die tijd maakt om je te helpen om door deze periode heen te komen? Dit soort volwassenen bestaan. Ik heb ze zelf om me heen gehad toen mijn ouders overleden. Deze volwassenen zijn de sleutel tot het goed doorstaan van een moeilijke periode. Onderzoek toont zelfs aan dat een van de belangrijkste dingen die bepalen of een kind na een zware gebeurtenis in zijn leven het verkeerde pad op gaat, de aanwezigheid van een dergelijke volwassene is. Heeft een kind iemand buiten zijn of haar eigen gezin waar hij of zij terecht kan voor ondersteuning? Dat kind doet het in het latere leven veel beter dan kinderen die dit soort steun buiten de deur niet hadden. Als jij zo’n volwassene bent voor een kind, dan maak je dus echt een verschil!

Wat is een hulp-volwassene?

Dit gegeven (een volwassene van buiten die betrokken is bij een kind en het kind helpt zelf een gezonde volwassene te worden) is de basis van het Doorleefboek. Dit is een boek voor kinderen tussen 6 en 10 die een belangrijke persoon zijn verloren. Dat kan zijn door overlijden, maar ook wanneer bijvoorbeeld je vader door een scheiding ineens niet meer in beeld is spreek je van verlies. Het Doorleefboek koppelt een kind dat een verlies geleden heeft aan een hulp-volwassene. Dat is iemand zoals hier boven, een bekende van het kind (en zijn of haar ouders) die er bewust voor kiest om dit kind te begeleiden. Deze hulp-volwassene krijgt hulp uit het Doorleefboek in de vorm van informatie en achtergronden over rouw bij kinderen en hoe daar mee om te gaan. In het Doorleefboek staan ook een heleboel oefeningen en opdrachten die je als hulp-volwassene met je hulp-kind kunt doen. En er staan verhalen in over dieren (Pingo, Lichtes, Mimuis en Barra) die rouwen.

 

Mimuis en Pingo

Word jij een hulp-volwassene?

Waarschijnlijk ken jij wel een kind met wie je een goede band hebt. Een neefje of nichtje, of een zoon of dochter van goede vrienden. Als je weet dat er in het gezin van dit kind iets aan de hand is dat ook zijn impact heeft op dit kind, dan is het een goed idee om eens te kijken of jij een hulp-volwassene zou kunnen zijn voor dit kind. Je hoeft hier geen opleiding voor te doen of speciale kwaliteiten voor te hebben. Je hoeft zelfs geen hele gekke, dure of gedurfde dingen te doen. Elk kind dat in zwaar weer zit is gebaat bij een vast iemand die tijd maakt, luistert, aandacht heeft en niet te snel oordeelt. Iemand die er voor langere tijd zal zijn en die mee wil helpen om het kind goed te doen opgroeien. Iemand van wie je op aan kunt. Iemand die het netwerk rondom het kind (bestaande uit het gezin, opa’s en oma’s en andere mensen) wil versterken.

Natuurlijk moet je even met de ouders van dit kind en met het kind zelf overleggen of zij dit ook zien zitten. Maar ik durf te wedden dat als je dit gesprek aangaat, de reacties op je voorstel wel eens heel positief zouden kunnen zijn. Wil je meer weten over het Doorleefboek en hoe dat er uit ziet? Lees deze blog.

Laten we allemaal samen beslissen dat we, als we een kind kennen dat onze hulp nodig heeft, er over denken om deze speciale positie in het leven van dit kind in te nemen. Je weet niet half hoeveel verschil dat kan maken!

Hulp-volwassene of professional?

Hoe weet je of een kind dat rouwt professionele hulp nodig heeft? Rouw is een normaal proces dat iedereen eens of meerdere malen in zijn of haar leven doormaakt. En de meeste mensen komen zonder al te veel kleerscheuren uit een rouwproces. Dit geldt ook voor kinderen. Dat betekent natuurlijk niet dat een kind dat rouwt niet geholpen kan zijn met extra aandacht, troost en medeleven van een hulp-volwassene. Maar over het algemeen kan rouw worden gezien als een natuurlijk proces dat bij het leven hoort.

Dit kan gebeuren

Maar stel je dan toch even voor: je beste vriendin overlijdt en haar man blijft achter met 3 kinderen. Het gezin doet wat het kan om overeind te blijven en slaagt daar soms beter in dan andere keren. Je merkt dat de oudste dochter zich steeds meer verantwoordelijk opstelt om het gezin draaiende te houden, ook al is ze pas 8. Wat kun jij dan doen, als betrokken volwassen persoon, om dit kind (en daarmee het hele gezin) te ondersteunen? En werkt dat net zo goed als wanneer deze oudste dochter met een professional zou gaan praten?

 

 

Professionele hulp

Allereerst: ik ben helemaal niet tegen het inzetten van professionals. Ik ben er zelf een, en ik denk dat in sommige situaties, wanneer een rouwproces lang duurt en het een kind niet lukt om de stappen te zetten die nodig zijn om weer ‘normaal’ verder te gaan met zijn of haar leven, hulp van een professional nodig kan zijn. Een professional heeft afstand tot de situatie (waardoor je soms beter kunt zien wat er precies gaande is), heeft een heleboel kennis en ervaring (en weet vaak goed hoe te handelen) en kan een tijdje lang met een kind meelopen in een moeilijke situatie.

Hulp-volwassene

Wat een professional niet kan bieden is een situatie waarin het kind liefde ontvangt van iemand die bij hem of haar betrokken is en dat zijn hele leven zal blijven. Een professional knuffelt een kind niet, brengt het kind niet naar bed, haalt het kind niet van school en leert zijn of haar vriendjes niet kennen. Een professional weet niet hoe dingen nu eenmaal gedaan worden in een gezin, zodat hij of zij zich daaraan aan kan passen. Dat is wat jij, als bekende van het gezin wel allemaal kan doen. Jij kan daarmee op een andere manier dan een professional een grote positieve invloed hebben op een kind. En je bent daarmee misschien wel net zo waardevol als de professional.

Hulp voor de hulp-volwassene

Het Doorleefboek helpt je in deze taak, het bijstaan van een kind dat rouwt met wie jij een band hebt. Het boek geeft je hele praktische handvatten voor wat je met dit kind kunt bespreken en hoe je dat spelenderwijs kunt doen. Het geeft je ook achtergrondinformatie over rouw bij kinderen en wat je wat dat betreft kunt verwachten. Het Doorleefboek is daarmee een goede tool om een betrokken volwassene te veranderen in een geweldige hulp-volwassene. Een volwassene die er voor kiest om een kind bij te staan in een moeilijke situatie. Een volwassene die een verschil wil maken.

De hulp-volwassene: een thuis weg van huis

Ik heb het geluk gehad een aantal hulp-volwassenen in mijn leven te hebben gehad. Mensen die er voor me waren in tijden waarop het moeilijk was. Mensen die bleven, en niet na een tijdje weer uit mijn leven verdwenen. Mensen die me een thuis weg van huis boden. En ik dank veel aan deze hulp-volwassenen. Ik weet zeker dat ze, door me een stabiele basis te geven, ervoor gezorgd hebben dat ik nu ben waar ik ben, een gezond mens met een goede baan, een fijne relatie en de mogelijkheid om mijn passie te volgen.

In deze blog kan ik ze niet allemaal noemen, maar ik wil wel een aantal voorbeelden geven van hoe een hulp-volwassene een verschil kan maken in het leven van een kind. Er zijn een aantal dingen die je als hulp-volwassene kan bieden, gewoon door er regelmatig voor een kind te zijn.

 

Doorleefboek voorkant

 

Continuïteit

Allereerst is de kracht van een hulp-volwassene (bijvoorbeeld in vergelijking tot een professional) dat je langere tijd in iemands leven bent. Mijn twee tantes (ze heten allebei Tante A), die er in praktische zin (tante A) en in emotionele zin (Tante A) voor me zijn geweest zie ik nog steeds. Lang niet meer zo vaak als vroeger, maar ik weet dat zodra ik iets nodig heb, ik bij ze terecht kan. En dat wist ik ook toen ik jonger was. Ze zouden er altijd voor mij zijn, altijd mijn kant kiezen en altijd van me houden. Als je als kind een belangrijk iemand verliest, dan is dat een deel van wat je verliest, de wetenschap dat die persoon er altijd voor je is…  Degene die overleden is kan je dat niet meer bieden. Het is dan heel fijn als anderen je wel dat gevoel kunnen geven.

Een thuis weg van huis

Door een overlijden kan je thuis plotseling niet meer zo fijn aanvoelen. Alles herinnert je aan de overledene en je gezinsgenoten hebben het, net zoals jij, heel zwaar. Thuis voelt alles anders. Hoe fijn is het dan als je een andere plek hebt waar je naartoe kan gaan om even op adem te komen? Waar alles nog is zoals het altijd was?  Wat ik altijd heel fijn gevonden heb is dat ik bij allebei mijn Tante A’s gewoon mee mocht doen in hun dagelijkse gezinsleven. Vaak werd ik gevraagd om mee te doen met huishoudelijke klusjes (koken, stofzuiger), waardoor ik me een normaal gezinslid voelde. Of we keken heel gewoon met zijn allen tv. Of ik liet de hond uit. Bij buurvrouw E wist ik waar de snoeppot stond en kreeg ik zakgeld. En ook daar was ik altijd welkom, maakte ik mijn huiswerk en had ik speelgoed dat voor mij was. Dat hele normale huiselijke was voor mijn een hele fijne manier om me weer eventjes gewoon Ellen te voelen, in plaats van dat meisje met haar overleden moeder.

Trots en vertrouwen

Mijn nicht I heeft een vergelijkbare ervaring met de mijne. Ze vertelde hoe mijn ouders, die voor haar een soort hulp-volwassenen zijn geweest, haar hebben laten zien dat ze de moeite waard is. Dat hoef je helemaal niet letterlijk uit te spreken om dat te laten voelen. Zij mocht, bijvoorbeeld, mij als heel jong kind met de auto ophalen, terwijl ze net haar rijbewijs had. Zelf vond ze het nog eng om te rijden, maar mijn ouders zagen er geen probleem in. ‘Ga maar, je bent toch geslaagd voor je rij-examen? Dan kun je het toch gewoon?’ was hun redenering. Het is niet zo dat haar ouders haar perse niet vertrouwden, maar dat was hun taak als ouders. Als iemand van buiten je gezin je dit soort dingen laat voelen dan komt het extra goed aan, misschien omdat het een tweede keer is, of omdat een ‘buitenstaander’ objectiever lijkt. Ik heb hetzelfde ervaren. Het vertrouwen dat ik van mijn vader kreeg voelde heel fijn, maar ook een soort van ‘overduidelijk’. Het vertrouwen dat ik van mijn hulp-volwassenen kreeg voelde als extra en overtuigend.

De magie van een hulp-volwassene

Wat is de moraal van dit verhaal? Wat ik graag over wil brengen is dat de magie van een hulp-volwassene niet zit in dure of speciale dingen. Je hoeft niet naar de Efteling of Euro Disney of skydiven of wat voor spannends dan ook om iets fijns te doen voor je hulp-kind. Sterker nog, hoe normaler, hoe beter. Een kind wil zich gewoon thuis voelen en zijn of haar schoenen uit mogen trekken en dat iemand weet dat hij  niet van witlof houdt.  Dat het zijn of haar chagrijnige kant mag laten zien en dat het dan nog geaccepteerd wordt. Dat het ergens een plek heeft waar het van op aan kan. En natuurlijk bieden ouders en gezinnen een kind die plek. Maar het is net die EXTRA plek, een andere veilige en vertrouwde omgeving, waar een kind leert dat er meerdere manieren zijn om dingen te doen die zo cruciaal is. Waar een kind leert dat het waardevol is ook voor anderen. Waar het ruimte heeft om zichzelf te zijn en zichzelf te ontdekken.

Als het een thuis weg van huis heeft, dan kan een kind zijn natuurlijke veerkracht ontwikkelen en leren hoe het goed met moeilijke situaties om kan gaan. Dat is een les die een kind zijn of haar hele leven met zich mee neemt. Een les die veel meer waard is dan je van tevoren zou kunnen inschatten. Dus, gun je kind een hulp-volwassene als je iemand kent die je vertrouwt en die die rol op zich kan nemen voor je kind. En gun jezelf een hulp-kind als je denkt dat er een kind in je omgeving is waarmee je een goede band hebt die je wel zou willen uitbouwen. En ga lekker naar de Efteling als je daar zin in hebt, maar weet dat de werkzame stof van een hulp-volwassene een investering is in tijd en aandacht en veel minder in geld en spullen. De magie zit hem in de continuïteit, het thuisgevoel en het accepteren van elkaar. Veel plezier!

 

Clichés rondom rouw ontmaskerd: het verlies van een vriendje is niet zo erg

Het is gemakkelijk om te denken dat het overlijden van een vriendje of vriendinnetje op de basisschool niet al te heftig is voor een kind. Ze hebben immers nog andere vriendjes, en met elke levensfase komen er ook weer nieuwe vriendschappen. Maar wanneer je wat meer begrijpt over wat een vriendschap bij basisschoolkinderen eigenlijk inhoudt, en welke functies deze vervult, wordt het plaatje ineens een beetje anders.

Wanneer je kijkt naar wat kinderen op de basisschool DOEN met hun vriendjes of vriendinnetjes, dan is dat meestal niet zo heel veel. Ze spelen samen, maar vaak is dat spelen niet heel veel meer dan tijd doorbrengen. Wanneer je een kind dat de hele dag buiten heeft gespeeld vraagt: wat hebben jullie samen gedaan, is het antwoord vaak: ‘gewoon…’ En dat is een vrij accurate weergave van de activiteiten die vrienden samen ontplooien. Vaak gaat het om samen hangen, een beetje praten, een stukje lopen, kijken of er ergens iets te beleven valt. Maar in de interactie met een vriendje gebeurt er een heleboel dat een kind helpt in zijn of haar ontwikkeling.

Hoe vriendjes onderling communiceren

Allereerst hebben vriendjes samen een manier van communiceren die anders is dan tussen een volwassene en een kind. In de interactie met een volwassene is het kind degene die de regels niet bepaalt, dat doet een volwassene. Hiervan leert het kind heel veel (hoe zit de wereld in elkaar), maar in een soort van leerling-positie. In de interactie met vriendjes is een kind zowel iemand die regels moet volgen als iemand die regels kan maken. Er wordt daarmee een actiever beroep op de vaardigheden van een kind gedaan. Het kind moet beter communiceren, compromissen sluiten, iemand vertellen dat hij iets niet leuk vindt etc.

Waarom vriendjes zich met elkaar vergelijken

Een ander verschil met de interactie met een volwassene is het feit dat kinderen zich met elkaar kunnen vergelijken. Ieder kind weet waarin het beter is dan de rest, maar ook waarin het achterblijft. En door de onderlinge competitie tussen kinderen zijn er veel kansen om jezelf te verbeteren. Deze vergelijkingen zijn voor kinderen belangrijk om te leren wie zij zijn en hoe ze zich verhouden tot anderen. En vrienden, door de manier waarop ze over je praten en je een spiegel bieden van je gedrag, helpen je daarmee ook om beter te snappen wie je bent en wat je goed kan.

Het aantal rollen bepaalt de heftigheid van een verlies

Omdat vriendjes vaak meerdere rollen vervullen (klasgenoot, teamgenoot, speelkameraad, helper bij praktische zaken), kan een verlies van een vriendje heel indringend zijn. De heftigheid van een verlies hangt namelijk samen met hoeveel je eigenlijk (praktisch, maar ook gevoelsmatig) verliest. Een vriendje dat dus een heleboel verschillende rollen vervulde, zal daarmee erg worden gemist. En wanneer we naar onze eigen vriendschappen kijken: hoeveel je er ook hebt, elke vriendschap heeft zijn eigen kwaliteit en die kan niet zomaar gevonden worden in een vriendschap met iemand anders. Vriendjes of vriendinnetjes zijn dus zeker niet vervangbaar door anderen.

Dus, het overlijden van een vriend(innet)je kan een grote impact hebben op een kind, en kan, doordat het kind in iedere fase van zijn of haar ontwikkeling nieuwe dingen meemaakt waarbij het vriendje weer gemist wordt lang duren. Door dit onderwerp bespreekbaar te maken en af en toe te blijven vragen hoe het kind het verlies nu ervaart, kun je als volwassene helpen om het verlies van een vriendje draagbaar te maken voor je kind.

Clichés rondom rouw ontmaskerd: praten helpt

In deze serie blogposts over clichés rondom rouw en verdriet, het eerste cliché: ‘praten helpt om je verdriet te verwerken‘. Valt dit cliché te ontmaskeren of niet?

Sowieso ben ik erg benieuwd naar hoe jullie hier over denken en wat jullie ervaringen met dit cliché zijn. Ik zou het dus heel erg waarderen als jullie willen reageren op deze blogpost of op het facebook bericht. En dan kan het natuurlijk zijn dat jullie het niet eens zijn met wat ik geschreven heb, en dat is prima, dan leer ik iets van jullie! Dus voel je vrij om mee te brainstormen!

Maar goed, waar of niet dus. Dat praten helpt wanneer je iets of iemand verloren hebt. Volgens mij is het goede antwoord hier: het hangt er vanaf. Tja, zo is het wel makkelijk antwoord geven denk je misschien, maar ik zal uitleggen waar ik dan denk dat het van af hangt.

1) de persoon

2) hoe groot en allesomvattend je ‘helpt’ opvat.

Allereerst dus: de persoon. Ik denk dat voor veel mensen praten (over iets dat je verdriet doet of iets dat je verloren hebt) beter is dan niet praten. Dus over het algemeen denk ik dat het cliché klopt. Maar er zijn ook mensen die niks kunnen met praten. Mensen die bijvoorbeeld hun ellende eruit moeten fietsen, klussen of denken. Mensen die alleen maar dicht klappen als ze moeten praten. Meestal zijn dit mannen (maar soms ook gewoon vrouwen, dus ik zal niet te veel generaliseren) . Ik denk dat het voor deze mensen belangrijk is om niet gedwongen worden te praten, maar om ze wel de ruimte en mogelijkheid geven om dat te doen. En om niet te hard te oordelen over dat niet praten. Verdriet verwerken kan namelijk op een heleboel verschillende manieren!

Ten tweede: bedoel je met ‘praten helpt’ dat het DE oplossing is bij verlies, of dat het een van de oplossingen is? In dat eerste geval denk ik dat het cliché te ver gaat. Iemand die rouwt en verdriet heeft komt daar niet doorheen door alleen maar erover te praten. Je zult meer dingen moeten doen of bereiken dan er alleen goede gesprekken over te voeren. Praten kan soms ertoe leiden dat mensen geen stappen zetten, emoties niet echt toelaten en blijven hangen in hun verdriet. Terwijl DOEN (opruimen om de chaos in je hoofd aan te pakken, er op uit gaan om in de natuur te zijn, sporten om je lijf weer op orde te krijgen) soms net zo broodnodig is.

Dus: conclusie: ja, praten helpt. Maar niet voor iedereen, en niet altijd. Ben jij iets verloren en ben je daar zeer verdrietig over, dan gun ik je zowel mensen om je heen die een luisterend oor voor je hebben, die dingen met je doen en die praktisch voor je zorgen. Maar het blijft evenzo belangrijk om dingen niet op te kroppen, en te delen met anderen, daarvan krijg je je emoties en gedachten beter op een rijtje en dat is behulpzaam.

Wat vinden jullie? slaat mijn analyse ergens op?

Hulp vragen voor dummies (deel 1: het verschil tussen hulp vragen en hulp geven).

Stel je voor. Jij wordt ziek. En je hebt hulp nodig. Je ligt met griep in bed en je hebt niks meer in huis. En de tocht naar de wc (5 stappen verder) voelt als een marathon. Wat zijn dan je opties? Of nog erger. Je krijgt een chronische ziekte. Eentje waarbij je benen het niet meer doen. Of waarbij je hoofd niet meer meewerkt zoals je vroeger gewend was. Waardoor je dingen vergeet en geen overzicht meer hebt. Of waardoor je niet bij de bovenste keukenkastjes kan, omdat je in een rolstoel zit. Wat zijn dan je opties? Hulp vragen?

Hulp vragen

Een ding is duidelijk. In allebei de gevallen is de slechtste optie: zelf door blijven modderen. Je hebt duidelijk hulp nodig. Zo ver kunnen de meeste mensen wel met me mee in deze denkbeeldige situaties. Maar hoe doe je dat dan, hulp vragen? Lijkt makkelijk, maar het is in werkelijkheid iets waar heel veel mensen tegenaan lopen en waar ze veel te weinig gebruik van maken.

Ik ben zelf ook niet iemand die gemakkelijk om hulp vraagt. Liever los ik dingen alleen op. Maar ik zit me, terwijl ik dit type, af te vragen wat dat eigenlijk is… Waarom vraag ik niet gewoon om hulp wanneer ik die nodig heb? En dan gaat het niet alleen over ziek zijn, maar ook over: een vriend inschakelen die je tv-stereo-netflix-versterker-dvdspeler-constellatie vast in een half uurtje aangesloten krijgt. Of Iemand die wel iets weet van plantjes, en je wil helpen om een plan te maken voor het beplanten van je achtertuin. Of iemand die je konijn vast wil houden als jij er een pipetje met medicijn in moet zien te krijgen en je konijn en jij anders uitgeput raken van de worsteling.

 

relaxed rabbit

 

Hulp geven

Ik denk dat het een soort van schaamte is. Een gevoel van: ik ben niet goed genoeg, gemengd met: wat moet die ander wel niet denken. Of: die ander vindt het vast heel vervelend om te helpen. Zoiets. Is dit herkenbaar? Wat ik me realiseer is, dat als ik aan de andere kant sta, als hulpgever dus, ik het eigenlijk heel leuk vind om te helpen. Ik voel me daar gezien en belangrijk door. Hulp geven voelt dus heel anders dan hulp krijgen. De gever vindt het meestal fijn om te doen, de krijger voelt zich schuldig. In onze individualistische maatschappij bestaat het idee dat je het allemaal zelf moet kunnen. Je moet niemand nodig hebben.  Je moet onafhankelijk zijn. Maar mensen vinden het fijn om nodig te zijn. En om iets voor elkaar te doen. Het is fijn om samen aan iets te werken. Dus, dat hele idee van ‘geen hulp vragen’ is een dom idee. Ik heb nog veel meer te vertellen over dit onderwerp, maar daar zullen jullie tot de volgende blog op moeten wachten!

Heb jij iets toe te voegen aan mijn ideeën over het geven en krijgen van hulp? Laat het me zeker weten, ik ben zeer benieuwd wat je over dit onderwerp bedacht hebt!

Hulp vragen voor dummies, deel 2 (hulp vragen)

In mijn vorige blog besprak ik de ongelijkheid (qua gevoel) tussen hulp vragen en hulp geven. Wanneer je hulp nodig hebt voel je je vaak bezwaard om dat te vragen. Als je hulp geeft is dat vaak eigenlijk wel fijn, want je bent nodig en gewaardeerd. Al te meer reden dus om vaker om hulp te vragen en misschien ook vaker hulp te geven!

Nou zijn er wel een aantal dingen die zowel hulp vragen als hulp geven moeilijk maken. Afstemmen op wat een hulpvrager fijn zou vinden bijvoorbeeld, of je eigen grenzen in de gaten houden zodat het hulp geven ook voor jou niet te zwaar wordt. Deze blog gaat over hoe je hulp vragen aan kunt pakken en waar je aan moet denken bij het vragen van hulp. Hierbij komen 3 dingen aan bod: accepteren dat je hulp nodig hebt, duidelijk zijn over welke hulp je graag wil en nadenken over WIE je om hulp vraagt.

Accepteer dat je hulp nodig hebt.

Een van de belangrijkste dingen wanneer je hulp wil vragen is dat je moet accepteren dat je hulp nodig hebt. Hulp geven kan heel fijn zijn, maar niet wanneer degene die je om hulp vraagt die eigenlijk niet kan accepteren, daar moeilijk over doet, of zich daar niet overheen kan zetten. Het is prima om iemand te helpen om zijn nieuwe huis te schilderen, maar als diegene de hele tijd chagerijnig is omdat hij eigenlijk vindt dat hij het alleen zo moeten kunnen, dan is de kans dat het gezellig wordt klein. Dus: als je hulp vraagt, zet je daar dan overheen, en zorg ervoor dat je er van kan genieten dat je het niet alleen hoeft te doen.

Een andere vorm van hulp niet kunnen accepteren (in tegenstelling tot chagrijnig zijn) is mensen die zich blijven verontschuldigen. Je hoeft geen sorry te zeggen omdat je hulp nodig hebt. Iedereen heeft wel eens hulp nodig. De eerste sorry is vaak helemaal prima, dan kan de hulpgever je laten weten dat het ok voor hem of haar is om dit voor je te doen. Maar zo ongeveer vanaf de 3e sorry wordt het vervelend om de hele tijd te moeten zeggen dat het ok is om te helpen. En om eerlijk te zijn, als iemand TE vaak sorry zegt, dan maakt DAT dat ik de volgende keer geen zin meer heb om te helpen. Vind dus een goede balans tussen je dankbaarheid tonen (een kadootje of excuus op zijn tijd mag best) en overdreven bezig zijn met je excuseren en iemand bedanken (iemand overladen met kadootjes en excuses). Hulp geven is het fijnste als het vrijblijvend is, en heel veel dankbaarheid en excuses maken het gevoelsmatig minder vrijblijvend.

Wees duidelijk over wat je nodig hebt aan hulp.

Afgelopen zomer ging ik op vakantie met vriendin F, en zij zat op dat moment niet lekker in haar vel. Ze had heel weinig energie, zo weinig dat we allebei wisten dat dit een stempel zou drukken op het ‘dagelijkse vakantieleven’. Dit was voor ons allebei niet een heel leuk vooruitzicht. En toch hebben we een superleuke vakantie gehad. De belangrijkste troef die we daarvoor in handen hadden was: duidelijk zijn over wat er nodig is. Vriendin F was bijvoorbeeld heel duidelijk over de heenreis. Om de 2 uur moesten we een uurtje rusten. Nou is de gemiddelde parkeerplaats niet echt een feest om te zijn, maar als je dit van tevoren weet kun je een luisterboek en een opgeladen tablet (plus wat snackjes) meenemen, en dan is het al veel minder erg. Ook over de dagplanning hebben we van tevoren overlegd. Ik wist precies wanneer F zou moeten rusten, en dat de afwas dus op mij neer zou komen. En dat maakte dat ik zonder enige tegenzin elke dag aan de afwas ging. Het feit dat ik van tevoren wist wat er nodig was, en dat dit duidelijk was maakte deze vakantie tot een succes. Het is moeilijk om te helpen (en je goed te voelen over deze hulp) als degene die hulp nodig heeft niet duidelijk is over wat er gedaan moet worden, of wat het meest helpt. Dan ga je gissen naar wat je denkt dat nodig is, en dat kan tot sub-optimale resultaten leiden.

Vraag hulp van mensen die je mag.

Soms heb je mensen om je heen die heel graag iets voor je zouden doen, maar die niet in je favoriete-mensen-lijstje staan. Ik denk dat het dan verstandig is (als dat kan) om in eerste instantie hulp te vragen aan mensen die hoger op je lijstje staan. Hulp vragen zelf is al moeilijk genoeg, laat staan dat je ‘in het rood’ moet staan bij mensen die je eigenlijk niet zo mag. Het is veel fijner om geholpen te worden door iemand met wie je hard kunt lachen over mislukkingen dan iemand voor wie je je een beetje schaamt. Helaas is dat soms echt ondoenlijk, wanneer je vrienden en familie ver weg wonen. Als je buurvrouw dan een keer in de twee dagen je hond wil uitlaten, dan kan dat een goede oplossing zijn, ook al vind je je buurvrouw niet zo aardig. Probeer in dat geval te letten op het bovenstaande punt 1 (accepteren ipv chagrijnig zijn / overdreven bedanken), want dat is dan een grote valkuil.

Als afsluiter vind ik deze quote van Acda en de Munnik wel een mooie: ‘Niet iedereen kan een held zijn, er moeten ook mensen gered’.  Zo is het maar net. Soms ben jij de held, en soms zijn er mensen nodig die gered moeten worden. Dat zijn allebei mooie en belangrijke taken!

Heldendoosje

Hulp vragen voor dummies, deel 3 (hulp geven).

Uit de vorige blogs over het verschil tussen hulp geven en krijgen, en tips en truuks bij het vragen van hulp kwam al naar voren dat het voor veel mensen geen probleem is om hulp aan te bieden. Toch kan ook dat soms uit de hand lopen. Het kan zo zijn dat je in eerste instantie dacht dat je genoeg tijd / energie had om te helpen, maar dat dat in het echte leven toch niet zo blijkt te zijn. Of je kunt het gevoel krijgen dat jij meer hulp geeft dan dat je aan energie / dankbaarheid / begrip van de ander terug krijgt. Dus, ondanks dat hulp geven over het algemeen als gemakkelijker wordt gezien dan hulp vragen, wil ik hier toch een aantal dingen bespreken die misschien helpen wanneer jij iemand je hulp aan wil bieden.

Geef hulp die past bij het soort relatie dat jullie hebben

Als je op het punt staat om iemand te helpen die zich in een lastige situatie bevindt, dan is dat meestal omdat je diegene aardig vindt, en een goede relatie met deze persoon hebt. Het is handig om eens na te denken over het soort relatie dat je samen hebt, als je wil besluiten wat voor hulp je iemand kunt bieden. Ik heb bijvoorbeeld verschillende soorten vriendinnen. Vriendinnen waarmee ik alles bespreek, vriendinnen die goed zijn in problemen oplossen, vriendinnen waarmee ik dingen doe etc. Als een van mijn doe-vriendinnen hulp nodig heeft, dan past het misschien wel het beste om iets voor deze vriendin te doen. Twee keer per week samen koken bijvoorbeeld, of 1 keer per week boodschappen doen, of haar kinderen elke maand een dag opvangen. Verzin het maar. Bij een praat-vriendin is het daarentegen misschien wel passender om haar een 10-strippenkaart te geven voor een telefoongesprek. Hiermee laat je zien dat je voor haar klaar staat om haar verhaal te vertellen wanneer ze dat nodig heeft. En je weet zeker dat dit een manier van helpen is die bij jullie en jullie relatie past.

Geef niet meer hulp dat je kunt missen.

Dit is een valkuil waar ik zelf nog wel eens in stap. Het idee is dat je heel gemakkelijk kunt beginnen met het bieden van hulp op korte termijn, maar dat het volhouden van deze hulp vaak ondoenlijk is. Het is echter het fijnste wanneer je hulp kan bieden die regelmatig en langdurig is. Stel je voor dat je nicht in een scheiding ligt. Dan kun je 1 keer haar kinderen meenemen naar zwemles (heel fijn!), maar nog veel fijner is het om dat iedere week te doen, zo lang het nodig is. Dan neem je echt een zorg weg van iemand, omdat het nu duidelijk is dat dit geregeld is. Maar als jij in de eerste twee weken EN de zwemles EN alle avondmaaltijden EN de hond EN de boodschappen gedaan hebt, dat is niet vol te houden. Bezint dus eer ge begint, en probeer vanaf het begin na te denken welke hulp jij op lange(re) termijn vol kunt houden. Bied liever hulp bij 1 ding zo lang als nodig, dan bij 10 dingen die je maar 3 weken vol houdt.

Hulp geven

Out of the box denken mag.

Ik kan me herinneren dat een vriendin E een burnout kreeg. Voor deze burnout kwamen we vaak met 4 vriendinnen bij elkaar. Dat kon nu een niet meer. Ook telefonisch contact (bellen, whatsapp) was een tijdje niet mogelijk. De overige twee vriendinnen vonden het moeilijk om te bedenken hoe ze nu iets voor vriendin E konden betekenen. En omdat ze niet uit deze worsteling kwamen deden ze niks. Ze zaten gevangen in een soort van verlamming, omdat datgene dat ze eerst deelden met vriendin E nu niet meer kon. Dat is een moeilijke situatie. Probeer in dit soort gevallen out of the box te denken. Kun je elkaar niet zien, en ook niet bellen? Een kaartje, brief of pakketje sturen kan dan wel! Kun je niet meer samen sporten? Misschien kun je wel helpen met fysiotherapie-oefeningen. Kun je niet meer praten? Misschien kun je wel samen een tv-serie kijken (samen op de bank, of tegelijkertijd in je eigen huis,maar via whatsapp-contact). Kijk dus of je out of the box kunt denken met de hulp die je zou kunnen bieden. Dan vind je vast iets wat voor jullie allebei werkt!

 

Ik hoop dat deze trilogie van blogs over hulp geven en krijgen nuttig was. Laat me vooral weten als je zelf nog iets toe te voegen hebt aan dit verhaal. Ik ben altijd op zoek naar betere ideeën!

Zelfvertrouwen van kinderen

Ik weet het nog precies, het moment dat ik me voor het eerst heel bewust realiseerde dat mijn vader mijn inschattingsvermogen vertrouwde. Wat een zelfvertrouwen gaf dat! Ik wilde al een hele tijd alleen met mijn vriendinnen naar de stad. Dat was vanaf mijn huis best een stukje fietsen, over een drukke weg. Ik had het hele stuk alleen nog nooit zonder mijn ouders erbij gefietst en vond het hele plan heel spannend. Na een aantal dagen moed verzamelen vroeg ik aan mijn vader: pap, mag ik met Bregtje en Britt naar de stad fietsen? Ik was voorbereid op een nee en stond me al schrap te zetten, toen mijn vader vroeg: ‘Ellen, denk je dat je dat kan’? Ik schrok van zijn vraag, maar toen ik er eventjes over nadacht wist ik eigenlijk zeker dat ik dat kon. Dus ik zei ja. En toen mocht ik gaan! Natuurlijk bespraken we daarna hoe we zouden fietsen, wat ik zou moeten doen als er iets mis ging, of ik het telefoonnummer van thuis wist etc, maar mijn vader vond MIJN inschatting over mijn eigen kunnen een belangrijke factor in de beslissing.

Kinderen en zelfvertrouwen

Wanneer je zelf kinderen hebt, of met kinderen omgaat, zul je vast merken dat het ontstaan van zelfvertrouwen bij kinderen voor ieder kind anders is. Sommigen worden met bakken vol geboren, anderen staan voor een gat dat nooit gevuld zal worden. Gelukkig zitten heel veel kinderen daar tussenin, ze hebben over het algemeen best zelfvertrouwen, maar misschien net niet genoeg, of niet genoeg op bepaalde gebieden. Het aanleren van zelfvertrouwen bij kinderen is niet iets dat je met een middagje doet, eerder iets waar je altijd mee bezig moet zijn, zeker wanneer je aanvoelt dat het zelfvertrouwen van je kind wel een oppepper kan gebruiken.

In een aantal komende blogs (houd deze site in de gaten, of abonneer je aan de rechter kant van deze pagina op deze blog) zal ik een aantal manieren bespreken waarop je zelf met een kind aan de slag kunt om zijn of haar zelfvertrouwen te vergroten. Maar hieronder wil ik graag 3 voorbeelden geven van dingen die een rol spelen bij het ontwikkelen van het zelfvertrouwen van je kind, om je alvast een beetje op weg te helpen.

Waardoor ontwikkelt je kind zelfvertrouwen?

1). Als ouder speel je een grote rol in het opbouwen van het zelfvertrouwen van je kind. Kinderen leren heel veel door te zien hoe hun ouders dingen aanpakken. Voorbeeld: Als jij moeilijke dingen altijd uit de weg gaat omdat je bang bent om te falen, dan kan jouw kind faalangst ontwikkelen. Gelukkig werkt het andersom ook. Als jij je kind laat zien dat je open durft te zijn over dingen die je niet goed aangepakt hebt, en dat je graag feedback wil over hoe het anders zou kunnen, dan is dat wat je kind van jou kan leren: fouten maken mag, en je kunt open staan voor wat anderen graag willen. Hoe je zelf in het leven staat bepaalt dus voor een groot deel ook hoe je kind in het leven staat. Tip: ben jij een faalangstig type, maar je broer niet? Vraag je broer / moeder / leerkracht (als zij een goede band met je kind hebben) om af en toe met je kinderen te praten over falen, of om spelletjes te spelen en te laten zien dat het niet erg is om te verliezen. Je hoeft niet alles zelf te kunnen. Als ouder kun je ook sommige dingen uitbesteden aan anderen, daar leren je kinderen net zo goed van!

2). Je zou denken dat het beter is om nare dingen bij kinderen weg te houden, omdat ze zich dan beter over zichzelf voelen. Maar het omgekeerde is waar. Voorbeeld: Jouw kind mag alleen spelen bij vriendjes waar je zeker weet dat ze geen ruzie zullen maken, omdat je een hekel hebt aan ruzie. Zodra je kind eens aangeeft dat het spelen ergens niet 100% leuk was, mag het daar niet meer naartoe. Wat hierdoor kan gebeuren is dat je kind niet leert om om te gaan met andere meningen en om voor zichzelf op te komen. Dat zijn zeer nuttige vaardigheden, die alleen geleerd kunnen worden door met dit soort situaties in aanraking te komen. Tip: in plaats van nare dingen weg te houden bij je kind is het nuttiger om nare dingen bespreekbaar te maken, en samen na te denken over hoe het de volgende keer met zo’n situatie om kan gaan. Wanneer je kind dat probeert, en het lukt hem/haar, DAAR krijgt hij/zij zelfvertrouwen van. En als het de eerste keer niet lukt? Geen nood, er komen nog meer kansen om te leren!

3). Geef je kind grenzen en tegelijkertijd veel vrijheid. Ik snap dat dat in eerste instantie tegenstrijdig klinkt, omdat grenzen stellen voelt als het beperken van je kind. Maar ik denk dat grenzen je kind net heel veel vrijheid geven. Voorbeeld: jij vindt eigenlijk alles wel goed. Of je kind na schooltijd nu naar huis komt, of ergens gaat spelen, je merkt het vanzelf wel. Eten doen jullie altijd op een andere tijd, en je kinderen mogen zelf beslissen wanneer ze naar bed gaan. Je zou misschien denken: superfijn voor je kind. Maar je kind is geen volwassene dat dingen goed kan overzien en zelf beslissingen kan nemen. Het zal zich waarschijnlijk totaal verloren voelen in al die vrijheid, en geen sturing aan zijn eigen dagelijkse leven kunnen geven. Tip: wat beter zou werken is om je kind elke dag een bepaalde tijd (voor kleine kinderen: een kwartier, voor grote kinderen: een uur) te geven waarin ze helemaal zelf mogen beslissen wat ze willen doen. Geen klusjes of huiswerk, gewoon waar ze zin in hebben. Deze begrensde tijd is voor een kind wel te overzien. En hierdoor krijgt het heel veel meer een gevoel van vrijheid. En zelfvertrouwen, want jij laat merken dat zijn / haar mening ook belangrijk is.

Take home message

Dus: kijk eens naar je eigen gedrag en gewoonten als je kind weinig zelfvertrouwen heeft. Heeft het dat misschien bij jou gezien? Daarnaast is het belangrijk om je kind geen leermomenten te ontnemen, maar het te begeleiden bij deze momenten. DAT is waar leren en zelfvertrouwen opbouwen echt begint! En grenzen geven vrijheid. Maar dat wisten jullie natuurlijk allang!

p.s. Natuurlijk snappen jullie dat ik in deze voorbeelden de wereld wel erg zwart wit gemaakt heb, en dat ik weet dat ouders over het algemeen heel goed met hun kinderen om gaan. Maar in alle nuance is mijn punt zo moeilijk te maken…

Vind je dit een interessant onderwerp? Houd dan de volgende blogs met daarin specifieke manieren die je kunt gebruiken om samen met je kind zijn/haar zelfvertrouwen te versterken in de gaten! Ben je op zoek naar hulp hierbij? Neem eens een kijkje op mijn site, ik werk ook graag met kinderen!

Complimenten en zelfvertrouwen

Complimenten geven is niet alleen leuk. Het kan ook je zelfvertrouwen vergroten. Complimenten en zelfvertrouwen zijn dus een goede combinatie. Meer weten? Lees verder!

Complimenten

Er zijn twee kanten aan complimenten. Je kunt ze geven en je kunt ze krijgen. Je zou denken dat vooral het krijgen van complimenten een effect heeft op je zelfvertrouwen. Maar het geven van complimenten heeft misschien nog wel een groter effect. Voordat ik daar op in ga, wil ik eerst even een aantal regels stellen bij het geven en ontvangen van complimenten:

Geven van complimenten:

  1. Geef alleen welgemeende complimenten (want de ander voelt echt het verschil en een niet-welgemeend compliment schaadt je relatie met de ander).
  2. Geef een compliment onverwacht, niet wanneer iemand er naar bedelt (want onverwachte complimenten hebben veel meer effect, en gebedelde complimenten kosten jou energie).
  3. Geef specifieke complimenten (niet: wat zie je er leuk uit, maar: wat past je rok mooi bij je sokken. Dan is het voor de ontvanger veel duidelijker wat je bedoelt en wat hij/zij kan blijven doen).

Ontvangen van complimenten:

  1. Zeg niet zoiets als: ‘valt wel mee’, of, ‘nou, dit is een afdankertje hoor’ (niet leuk voor de gever van het compliment, omdat je het eigenlijk niet in ontvangst neemt).
  2. Geef niet meteen een compliment terug (dit hangt samen met het tweede punt van het geven van complimenten).
  3. Zorg dat je snapt wat de ander eigenlijk precies bedoelt (want dan kun je veel meer met het compliment. Dit hangt samen met punt 3 van het geven van complimenten. Geen idee waar een compliment over gaat? Vraag het gewoon!).

Hoe vergroten complimenten je zelfvertrouwen?

Welgemeende, specifieke en onverwachte complimenten kunnen echt een opsteker zijn. Je moet dan wel leren om het compliment echt te ontvangen en het je te laten raken. Dat kan, zeker voor mensen met weinig zelfvertrouwen, heel eng zijn. Deze mensen hebben vaak de neiging om een compliment weg te redeneren, of om er nog onzekerder door te worden. Gelukkig is het echt zo dat oefening kunst baart. Ken jij iemand met weinig zelfvertrouwen? Misschien kun je deze persoon wel regelmatig een compliment geven, en daar een gesprek over het compliment aan vast knopen, zodat de ontvanger van je compliment het niet zomaar kan wegwuiven. Als de ontvanger snapt dat je het echt meent en niet zomaar zegt, kan het veel voor zijn / haar zelfvertrouwen doen. Maar hou je wel aan de regels, hoe welgemeender, specifieker en onverwachter, hoe beter!

Complimenten geven

Maar voor iemand met weinig zelfvertrouwen is het misschien nog wel belangrijker om complimenten te leren GEVEN. Weinig zelfvertrouwen komt vaak voort uit een negatieve kijk op het leven en uit perfectionisme. Wanneer je bewust complimenten gaat geven, dan moet je OOK naar de positieve kanten van het leven kijken. Als je met jezelf afspreekt dat je iedere dag een compliment uitdeelt, dan zul je op zoek moeten naar dingen die het complimenteren waard zijn, en dat geeft je een rozere bril dan de grijzige die je normaal graag op hebt! Ook leert het geven van complimenten je innerlijke criticus (herken je die?) dat het niet altijd nodig is om kritisch te zijn. En als je zelf welgemeende complimenten geeft, is het denk ik ook gemakkelijker om welgemeende complimenten te ontvangen, want je weet vanuit je eigen ervaring dat je een compliment echt kunt menen en verdiend kunt vinden.

Dus: wil jij je eigen zelfvertrouwen vergroten? Ik daag je uit om eens een poosje heel bewust bezig te gaan met het uitdelen (en waarschijnlijk daardoor ook ontvangen) van complimenten. Het is een hele leuke manier om anders met de mensen om je heen om te gaan, en op een bepaalde manier ook met jezelf. Ik hoor heel graag van je wat je bevindingen zijn!

Ellen heeft een complimentenset gemaakt die je helpt bij het geven en ontvangen van complimenten. Je kunt hem hier downloaden. Leuk? Op Ellens site vind je meer zelfsprankel producten. En kom je er zelf niet uit? Voel je zeer welkom in Ellens coachings praktijk!