Zelfvertrouwen van kinderen

Ik weet het nog precies, het moment dat ik me voor het eerst heel bewust realiseerde dat mijn vader mijn inschattingsvermogen vertrouwde. Wat een zelfvertrouwen gaf dat! Ik wilde al een hele tijd alleen met mijn vriendinnen naar de stad. Dat was vanaf mijn huis best een stukje fietsen, over een drukke weg. Ik had het hele stuk alleen nog nooit zonder mijn ouders erbij gefietst en vond het hele plan heel spannend. Na een aantal dagen moed verzamelen vroeg ik aan mijn vader: pap, mag ik met Bregtje en Britt naar de stad fietsen? Ik was voorbereid op een nee en stond me al schrap te zetten, toen mijn vader vroeg: ‘Ellen, denk je dat je dat kan’? Ik schrok van zijn vraag, maar toen ik er eventjes over nadacht wist ik eigenlijk zeker dat ik dat kon. Dus ik zei ja. En toen mocht ik gaan! Natuurlijk bespraken we daarna hoe we zouden fietsen, wat ik zou moeten doen als er iets mis ging, of ik het telefoonnummer van thuis wist etc, maar mijn vader vond MIJN inschatting over mijn eigen kunnen een belangrijke factor in de beslissing.

Kinderen en zelfvertrouwen

Wanneer je zelf kinderen hebt, of met kinderen omgaat, zul je vast merken dat het ontstaan van zelfvertrouwen bij kinderen voor ieder kind anders is. Sommigen worden met bakken vol geboren, anderen staan voor een gat dat nooit gevuld zal worden. Gelukkig zitten heel veel kinderen daar tussenin, ze hebben over het algemeen best zelfvertrouwen, maar misschien net niet genoeg, of niet genoeg op bepaalde gebieden. Het aanleren van zelfvertrouwen bij kinderen is niet iets dat je met een middagje doet, eerder iets waar je altijd mee bezig moet zijn, zeker wanneer je aanvoelt dat het zelfvertrouwen van je kind wel een oppepper kan gebruiken.

In een aantal komende blogs (houd deze site in de gaten, of abonneer je aan de rechter kant van deze pagina op deze blog) zal ik een aantal manieren bespreken waarop je zelf met een kind aan de slag kunt om zijn of haar zelfvertrouwen te vergroten. Maar hieronder wil ik graag 3 voorbeelden geven van dingen die een rol spelen bij het ontwikkelen van het zelfvertrouwen van je kind, om je alvast een beetje op weg te helpen.

Waardoor ontwikkelt je kind zelfvertrouwen?

1). Als ouder speel je een grote rol in het opbouwen van het zelfvertrouwen van je kind. Kinderen leren heel veel door te zien hoe hun ouders dingen aanpakken. Voorbeeld: Als jij moeilijke dingen altijd uit de weg gaat omdat je bang bent om te falen, dan kan jouw kind faalangst ontwikkelen. Gelukkig werkt het andersom ook. Als jij je kind laat zien dat je open durft te zijn over dingen die je niet goed aangepakt hebt, en dat je graag feedback wil over hoe het anders zou kunnen, dan is dat wat je kind van jou kan leren: fouten maken mag, en je kunt open staan voor wat anderen graag willen. Hoe je zelf in het leven staat bepaalt dus voor een groot deel ook hoe je kind in het leven staat. Tip: ben jij een faalangstig type, maar je broer niet? Vraag je broer / moeder / leerkracht (als zij een goede band met je kind hebben) om af en toe met je kinderen te praten over falen, of om spelletjes te spelen en te laten zien dat het niet erg is om te verliezen. Je hoeft niet alles zelf te kunnen. Als ouder kun je ook sommige dingen uitbesteden aan anderen, daar leren je kinderen net zo goed van!

2). Je zou denken dat het beter is om nare dingen bij kinderen weg te houden, omdat ze zich dan beter over zichzelf voelen. Maar het omgekeerde is waar. Voorbeeld: Jouw kind mag alleen spelen bij vriendjes waar je zeker weet dat ze geen ruzie zullen maken, omdat je een hekel hebt aan ruzie. Zodra je kind eens aangeeft dat het spelen ergens niet 100% leuk was, mag het daar niet meer naartoe. Wat hierdoor kan gebeuren is dat je kind niet leert om om te gaan met andere meningen en om voor zichzelf op te komen. Dat zijn zeer nuttige vaardigheden, die alleen geleerd kunnen worden door met dit soort situaties in aanraking te komen. Tip: in plaats van nare dingen weg te houden bij je kind is het nuttiger om nare dingen bespreekbaar te maken, en samen na te denken over hoe het de volgende keer met zo’n situatie om kan gaan. Wanneer je kind dat probeert, en het lukt hem/haar, DAAR krijgt hij/zij zelfvertrouwen van. En als het de eerste keer niet lukt? Geen nood, er komen nog meer kansen om te leren!

3). Geef je kind grenzen en tegelijkertijd veel vrijheid. Ik snap dat dat in eerste instantie tegenstrijdig klinkt, omdat grenzen stellen voelt als het beperken van je kind. Maar ik denk dat grenzen je kind net heel veel vrijheid geven. Voorbeeld: jij vindt eigenlijk alles wel goed. Of je kind na schooltijd nu naar huis komt, of ergens gaat spelen, je merkt het vanzelf wel. Eten doen jullie altijd op een andere tijd, en je kinderen mogen zelf beslissen wanneer ze naar bed gaan. Je zou misschien denken: superfijn voor je kind. Maar je kind is geen volwassene dat dingen goed kan overzien en zelf beslissingen kan nemen. Het zal zich waarschijnlijk totaal verloren voelen in al die vrijheid, en geen sturing aan zijn eigen dagelijkse leven kunnen geven. Tip: wat beter zou werken is om je kind elke dag een bepaalde tijd (voor kleine kinderen: een kwartier, voor grote kinderen: een uur) te geven waarin ze helemaal zelf mogen beslissen wat ze willen doen. Geen klusjes of huiswerk, gewoon waar ze zin in hebben. Deze begrensde tijd is voor een kind wel te overzien. En hierdoor krijgt het heel veel meer een gevoel van vrijheid. En zelfvertrouwen, want jij laat merken dat zijn / haar mening ook belangrijk is.

Take home message

Dus: kijk eens naar je eigen gedrag en gewoonten als je kind weinig zelfvertrouwen heeft. Heeft het dat misschien bij jou gezien? Daarnaast is het belangrijk om je kind geen leermomenten te ontnemen, maar het te begeleiden bij deze momenten. DAT is waar leren en zelfvertrouwen opbouwen echt begint! En grenzen geven vrijheid. Maar dat wisten jullie natuurlijk allang!

p.s. Natuurlijk snappen jullie dat ik in deze voorbeelden de wereld wel erg zwart wit gemaakt heb, en dat ik weet dat ouders over het algemeen heel goed met hun kinderen om gaan. Maar in alle nuance is mijn punt zo moeilijk te maken…

Vind je dit een interessant onderwerp? Houd dan de volgende blogs met daarin specifieke manieren die je kunt gebruiken om samen met je kind zijn/haar zelfvertrouwen te versterken in de gaten! Ben je op zoek naar hulp hierbij? Neem eens een kijkje op mijn site, ik werk ook graag met kinderen!